سخن خود را شروع فرموده تا براى فهم ديگر امور در اين بستگى ، مشكلى براى هيچ خواننده باقى نماند . عجز عقل از فهم بستگىهاى ملكى به ملكوتى امّا عقل بشر از اين بستگى اصوات و بستگىهاى ملكى به ملكوتشان نمىتواند خبر داشته باشد ؛ زيرا عقلِ عاقلان هم ظهور يافته از حقّ - تبارك‌وتعالى - و خود مخلوقى از مخلوقات است ، و نمىتواند او سبحانه را شناساننده و يا شناسا باشد . « كَيْفَ يُسْتَدَلُّ عَلَيْكَ بِما هُوَ فِى وُجُودِهِ مُفْتَقِرٌ إِلَيْكَ ؟ ! » « 1 » چگونه مىتوان با چيزى كه در وجودش نيازمند به تو است ، بر تو راه يافت ؟ لذا بلافاصله مىفرمايد : ( 8 ) « وَضَلَّتِ الْأَحْلامُ فِيكَ . . . وَ ضاقَتِ الْأَشْياءُ دُونَكَ . » « 2 » خدايا ، عقل‌ها درباره‌ى تو گمراه‌اند و همه‌ى اشيا با وجود تو در تنگنا هستند . يعنى آن جا كه تو ، اى هستىبخش ! آشكار باشى ، جا براى غيرخود نمىگذارى ، تا به شناسايىات اشاره كنند ، چرا كه مىفرمايد : ( 9 ) « مَلَأَ كُلَّ شَىْءٍ نُورُكَ . » « 3 » نور تو ، همه‌ى اشيا را پر كرده است .

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 348 و 349 . ( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 629 . ( 3 ) . همان .